DEEQ
Maxay la macno tahay in Alle dartii loo huro?
Qaar badan oo naga mid ah, allabarigu waxay dareemayaan wax aan la taaban karin, fikradda aan la xiriirno Ciidul-Adxa ama caadooyinka Dhul Hijjah. Laakin Ibraahiim (CS) naftu waxay u ahayd xaqiiqo nool. Dhaxalkiisu waxa uu ina caqabad ku noqdaa in aan dib uga fikirno mudnaantayada, ku-xidhnaantayada, iyo rabitaankayaga in aan u hoggaansanno Alle dhinac kasta oo nolosheenna ah.
Ibraahiim (cs) oo loo yaqaan Khaliilullah (saaxiibka dhow ee Alle) waxa uu u taagan yahay nuxurka iimaanka aan leexleexa lahayn, is dhiibid dhamaystiran, iyo allabari qoto dheer. Sheekadiisu maaha mid aan sanad walba dib u eegno inta lagu guda jiro Ciidul Adxaa, ee waa naqshad ku saabsan sida loogu noolaado nolol ku qotonta kalsooni, addeecid, iyo ujeedo.
Dhaxalkii Ibraahiim (CS) waxa ay ku xidhan tahay hab-dhaqanka Islaamka. Laga soo bilaabo salaadda maalinlaha ah ilaa cibaadada xajka, saameyntiisu waxay si qoto dheer ugu dhex jirtaa cibaadadayada.
Waxa uu noolaa wakhti ay cibaadada sanamyadu aad u baahday, haddana waxa uu ku adkaystay in uu aaminsan yahay kalinimada Alle (Tawxiidka). In kasta oo uu la kulmay diidmo uga timid dadkiisa, iyo xitaa aabihiis, Ibraahim (CS) waa uu ku adkaystay.
Noloshiisii waxa ay ku suntantay imtixaanno is-daba-joog ah oo mid walba uu ka adag yahay kii u dambeeyay, haddana mid waliba waxa uu la kulmay samir, kalsooni iyo talo-saar dhammaystiran oo Alle ku saabsan.
Waxa laga yaabaa in wakhtiga ugu qeexan noloshii Nabi Ibraahiim (CS), isla markaana ay maanta malaayiin dad ahi ka guuxayaan, ay tahay amarkii uu ku huray wiilkiisii Ismaaciil (CS).
Tani ma ahayn fal jireed oo keliya. Waxay ahayd tijaabo shucuureed iyo mid ruuxeed oo heerkii ugu sarreeyey ahaa.
Bal qiyaas in lagu weydiiyo inaad ka tanaasusho waxa aad ugu jeceshahay.
Haddana Nabi Ibraahiim (CS) markuu riyo ku arkay amarkan oo ah nooc waxyiga nabiyada ah, kama uu laba labaynin. Isma waydiin. Halkii, si daacadnimo iyo khushuuc leh ayuu wiilkiisa ula soo dhawaaday.
Ismaaciil (CS) isna wuxuu ugu jawaabay si caqiido leh (ایمان):
“Aabbow yeel sida lagugu amray. Waxaad iga heli doontaan haduu Eebe idmo kuwa sabarka ah.” [Suuradda As-Saffaat, 37:102]
Wakhtigan xaadirka ah waxa uu soo qaadanayaa nuxurka is-dhiibka, ma aha aabbaha oo keliya, laakiin sidoo kale wiilka.
Ibraahiim (CS) markuu u diyaar garoobay fulinta amarka, ayaa Alle naxariistiisa aan dhamaadka lahayn wuxuu Ismaaciil (CS) ku beddelay wan. Imtixaanku marna ma ahayn allabaryadii laftiisa; waxay ku saabsanayd rabitaanka in si buuxda loo soo gudbiyo.
Sannad kasta inta lagu guda jiro Ciidul-Adxa, waxaan ixtiraamnaa oo aan xasuusannaa ficilkan xoogga leh ee iimaanka iyo cibaadada.
Tobanka maalmood ee ugu horreeya ee Dul-xijjah waxay ka mid yihiin maalmaha Alle loogu jecel yahay. Maalmahan waxay si qoto dheer ugu xidhan yihiin noloshii iyo naf huridkii Ibraahim (CS) iyo qoyskiisa.
Inta lagu jiro wakhtigan:
Mid kasta oo ka mid ah falalkan waxay u adeegtaa sidii xasuusin in iimaankayagu aanu ahayn mid aan danayn, oo uu u baahan yahay ficil, allabari, iyo ujeedo.

Ciidul Adxa ayaa inta badan waxaa lagu xusaa isu imaatinyo, cunno, iyo qeybinta hilibka dadka dhibaateysan. Laakiin wixii ka dambeeya xafladaha waxaa ku jira farriin ruuxi ah oo qoto dheer.
Waa xilli aan is weydiin lahayn:
Falka Qurbaani waa astaan. Waxay ina xasuusinaysaa in allabaryo run ahi aanay ku saabsanayn waxa aan ka tanaasulno maadi, laakiin waxa aan diyaar u nahay in aan isku dhiibno gudaha.
Ibraahiim (CS) waxa uu muujiyay kalsooni buuxda oo uu Alle ku qabo, xataa xaaladihii aan la hubin; ha ahaado mid dabka lagu rido iyo hadduu reerkiisa kaga tago meel cidlo ah oo cidlo ah.
Milicsi: Alle oo la aamino macneheedu waa in la rumaysto in dhib kastaa uu xambaarsan yahay xikmad, xitaa marka aynaan arki karin.
Nabi Ibraahiim (CS) markii lagu amray inuu wiilkiisa huro ma daahin mana raadin wax kale.
Milicsi: Is-dhiibida dhabta ah waxa ay la macno tahay in aan doonistayada la jaanqaadno doonista Ilaah, xitaa marka ay naga hor istaagto raaxadayada.
Imtixaan kasta oo Nabi Ibraahiim (CS) uu la kulmaa waxa ay kor u qaadaysay maqaamkiisa oo ay xoojisay iimaankiisa.
Milicsi: Dhibkayagu ma aha ciqaab; waa fursadaha koritaanka iyo u dhawaanshaha Alle.
Midnimada ka dhaxaysa Ibraahiim (CS), Xajar (CS), iyo Ismaaciil (CS) waa tusaale xooggan oo muujinaya qoyska ku dhisan iimaanka iyo iimaanka.
Milicsi: Dhisida guri caqiido ku qotoma waxa ay abuurtaa jiilal xoog iyo adkaysi leh.
Aqbalaada allabarigii Ibraahim waxay ku salaysnayd daacadnimadiisa, ma aha oo kaliya falkii laftiisa.
Milicsiga: Alle waxa uu ku qiimeeyaa ulajeedka ka dambeeya camalkeenna in ka badan ficillada oo keliya.
Dunida maanta ee xawliga ku socota, way sahlanaan kartaa in la lumiyo aragtida dhabta ah ee muhiimka ah. Qisadii Ibraahiim (CS) waxay dib noogu celinaysaa ujeeddadeenii.
Dhaxalkiisu wuxuu ina barayaa:
Hay'adda Nisa, qiyamkan ayaa ka muuqda shaqada aan qabanno maalin kasta, taageeridda shakhsiyaadka iyo qoysaska, kobcinta adkeysiga, iyo dhiirigelinta falalka naxariista ee ku qotoma iimaanka.
Sheekada Ibraahim (CS) kuma koobna taariikhda. Waxay ku nooshahay caadooyinkeena, cibaadadayada iyo doorashooyinkeena maalinlaha ah.
Waxay ina xujaynaysaa inaan weydiinno:
Markaynu ku soo dhawaanno Dhul-Xijjah iyo Ciidul-Adxa, aynu horay u sii wadno ruuxii Ibraahiim (CS) oo ahaa ruux iimaan leh, naf hurid ah, iyo u hoggaansanaanta Alle.