Sida loo Taageero Qof la Tacaalaya Fikirka Is-dilka: Hage Naxariis Leh

Marka uu qof la dhibtoonayo fikradaha is-dilka, waxay u muuqan kartaa wax laga cabsado in lagu dhex jiro. Waxaad ka walwali kartaa inaad tiraahdo hadal khaldan ama aad xaaladda uga sii darto. Laakiin aamusnaantu waxay qofka ka dhigi kartaa inuu dareemo cidlo intaas ka badan. Inaad u muujiso degganaansho, naxariis, iyo adigoon xukumayn; waxay samayn kartaa isbeddel dhab ah, xataa haddii aadan si sax ah u garanayn waxaad dhihi lahayd.

Tallaabada 1aad: Dooro Waqtiga iyo Goobta Saxda ah

Raadi meel aamusan oo gaar ah oo uu qofku ku dareemayo ammaan. Ka fogow inaad wadahadalkan ku samayso goob fagaare ah ama xilli midkiin uu degdegayo. Waxay qaadan kartaa muddo inuu qofku kuu furmo, markaas isku day inaadan ku degdegin geeddi-socodkaas.

Tallaabada 2aad: Ku muuji walaacaaga weedho "Aniga" ku bilaabma

Halkii aad dhihi lahayd, "Waxaad u muuqataa mid niyad-jabsan," ama "Waxaan arkay inaad u dhaqmayso sidii qof waalan," isku day:

• "Waxaan dareemay inaad muddooyinkan aamusnayd, aad baan adiga kuugu walwalsanahay."
• Weedhaha "Aniga" ku bilaabma waxay diiradda saaraan waxaad adigu aragtay, iyadoo aan qofka kale ka dhigaynin in la xukumayo ama la weerarayo.

Tallaabada 3aad: Dhageyso oo Aqoonso Xanuunka

Isku day inaad iska xakamayso rabitaanka ah inaad "xalliso" dhibaatada isla markiiba. Mararka qaarkood, waxa ugu xoogga badan ee aad samayn karto waa inaad si fudud u dhageysato oo aad u aqoonsato dareenkiisa:

• "Taas waxay u muuqataa mid aad u xanuun badan. Aad baan uga xumahay inaad xaaladdan marayso."
• Aqoonsiga dareenkooda macnaheedu maaha inaad ku raacsan tahay go'aankooda is-dilka, balse waxay ka dhigan tahay inaad u muujinayso inaad dareemayso xanuunka ay dhex qabsan yihiin.

Tallaabada 4aad: Ilaali Dhaqdhaqaaqa Jirkaaga (Body Language)

Codkaaga, muuqaalka wejigaaga, iyo fadhigaaguba waxay leeyihiin macno weyn. Ahow mid furan, deggan, oo isku kalsoon. Iska jir inaad u muuqato qof naxsan, xanaaqsan, ama hadalka iska dhimaya.

React-ga naxdinta leh ama inaad qofka ku tiraahdo "waa xaaraam" waxay keenaysaa inuu qofkaas isku kaa xiro. Indhaha ku hay qofka (eye-contact) oo muuji naxariis.

Tallaabada 5aad: Ka fogow Wax-u-sheegga (Lecturing)

Dabeecad ahaan, bini-aadamku waxay jecel yihiin inay talo bixiyaan ama fikradahooda dhiibtaan. Laakiin hadda maaha xilligii dood laga geli lahaa in is-dilku "sax" yahay ama "khaldan" yahay. Habkan oo kale wuxuu keenayaa xishood badan iyo in qofku go'doon galo.

Tallaabada 6aad: Weydii Su'aalo Furan

Ku dhiirigeli inay wax badan kula wadaagaan adigoo weydiinaya su'aalo naxariis leh sida:

• "Ma iiga sheekayn kartaa wax badan oo ku saabsan waxa dhacaya?"
• "Maxaa kuugu cuslaa muddooyinkan dambe?"
• Su'aalahan maaha kuwo xukun xambaarsan, waxayna qofka u oggolaanayaan inay dhiibtaan waxa ay dareemayaan iyadoon waxba laga qiyaasayo.

Tallaabada 7aad: Bandhig Taageero & Ku xir Ilaha Caawinta

Doorkaagu maaha inaad beddesho caawimada khubarada, balse waa inaad u noqoto buundo ay ku gaaraan. U soo bandhig inaad:

• Khadka caawinta (helpline) la wacdo iyaga. Nisa Helpline waa khad qarsoodi ah oo lagu kalsoonaan karo, lana heli karo 16 saacadood maalintii 5 luqadood oo kala duwan.
• Ka caawi inay ballan la-talin ah qabsadaan. Nisa Mental Health waxay bixisaa 5 fadhi oo la-talin xirfad leh oo bilaash ah.
• La joog ilaa ay ka dareemayaan ammaan.

Haddii aad rumeysan tahay in qofku ku jiro khatar degdeg ah, ha kaga tagin keligood. Wac 911 ama khadka ka hortagga is-dilka.

Xasuusnow: Uma baahnid inaad hayso dhammaan jawaabaha si aad isbeddel u samayso. Mararka qaarkood, inaad agtooda joogto adigoo deggan oo aan xukumayn waa tallaabada ugu horreysa ee aad qof kaga caawin karto inuu doorto nolosha.

‍